Toolkit
De toolkit bestaat uit verschillende materialen/instrumenten ter ondersteuning van het arrangeren van (digitaal) leermateriaal. In de opdrachten uit de verschillende blokken (analyse, ontwerp en evaluatie) wordt telkens verwezen naar één of meer van deze instrumenten. Ze kunnen u waardevolle ondersteuning bieden gedurende alle arrangeeropdrachten.

De materialen uit de toolkit hebben geen verplichtend karakter. In overleg met cursist en cursusleider kan worden bekeken welke instrumenten worden gebruikt. Welke instrumenten relevant en bruikbaar zijn, is mede afhankelijk van de opdracht waaraan de cursist gedurende de cursus werkt.  

Beoordelen van leer-resultaten (incl. schoolvoorbeeld) Een set instrumenten om de werkelijke effectiviteit van de uitgevoerde les(senreeks) bepalen. De set omvat aanwijzingen voor en voorbeelden van:
• het bijhouden van een logboek waarin leerlingen hun werk- en leerproces beschrijven (een logboekformat);
• het beoordelen van werkstukken en presentaties (een checklist ''beoordeling werkstuk'' en een checklist ''beoordeling presentatie'');
• het maken van een leerverslag waarin leerlingen hun leeropbrengsten vastleggen (een format voor een leerverslag).

Checklist docenten-handelen (incl. schoolvoorbeeld) Met behulp van deze checklist kan een collega docent uw handelen observeren wanneer u uw les(senreeks) uitvoert in de lespraktijk. Een les(senreeks) kan namelijk nog zo goed zijn, maar als de docent er onvoldoende in slaagt om de beoogde doelstellingen voor het voetlicht te krijgen, dan worden de doelstellingen niet gerealiseerd.

Criterialijst evalueren ontwerpeisen (incl. schoolvoorbeeld) Met behulp van een criterialijst (bestaande uit de criteria waar uw les(senreeks) aan zou moeten voldoen), kunt u achterhalen of deze daadwerkelijk geworden is zoals u voor ogen had. U en/of uw collega's loopt/lopen de les(senreeks) aan de hand van een criterialijst langs om zo te bepalen in hoeverre de criteria terugkomen of ontbreken

Docentenlogboek Het docentenlogboek is, evenals de 'kijkwijzer collegiale lesobservatie', een geschikte manier om de werkelijke bruikbaarheid van de les(senreeks) in beeld te krijgen. In zo'n logboek beschrijven docenten tijdens of direct na de lesuitvoering, hun reactie op het gebruik van de lessenreeks.

Evaluatieformulier digitale leermiddelen arrangeren

Formulier om aan het einde van de cursus uw mening te geven over de cursus (digitale) leermiddelen arrangeren.

Format voor een lesvoorbereiding Format waarin globale ideeën voor een les(senreeks) (vanuit de ontwerpeisen), concreter uitgeschreven kunnen worden voor docenten.

Format voor een les
Format waarin globale ideeën voor een les(senreeks) (vanuit de ontwerpeisen), concreter uitgeschreven kunnen worden voor leerlingen.

Intakevragenlijst digitale leermiddelen arrangeren

Vragenlijst aan de start van de cursus om aan te geven hoe ICT- en arrangeervaardig u bent.

Kijkwijzer collegiale lesobservatie (incl. schoolvoorbeeld) Voorbeeldkijkwijzer met aandachtspunten aan de hand waarvan een collega-docent de lesuitvoering observeert om de werkelijke kwaliteit daarvan te helpen bepalen. Richtvraag daarbij is: beantwoordt de uitvoeringspraktijk aan de beoogde doestellingen?

Leerlingen- en docen-tenenquêtes (incl. schoolvoorbeeld) Inspiratie in de vorm van voorbeeldvragenlijsten om de werkelijke kwaliteit van een uitgevoerde les(senreeks) te bepalen. In het bijzonder als het gaat om de vraag of de les(senreeks) voor de betrokken leerlingen en docenten voldoende relevant, consistent, werkbaar en effectief is.
Met, eventuele bewerkingen van, deze vragenlijsten kunnen leerlingen en/of betrokken docenten worden geïnterviewd of geënquêteerd.

Leerplaninbeeld.slo.nl

Leerplan in beeld is een website die ondersteunt bij het checken en ontwerpen van het eigen onderwijsprogramma.

  • U vindt er doorlopende leerlijnen van primair onderwijs tot bovenbouw havo/vwo en vmbo voor alle vakken/leergebieden;
  • U vindt er programmaonderdelen die als basisstof kunnen dienen in de onderbouw per vak/leergebied;
  • U vindt er suggesties voor het eindniveau van de onderbouw in de vorm van ‘tussendoelen’ per vak/leergebied;
  • U vindt er alle wettelijk voorgeschreven kerndoelen en eindtermen per vak/leergebied op de verschillende niveaus;
U vindt ideeën over thema’s waarbij samenhang met andere vakken voor de hand ligt.

Leidraad curriculaire spinnenweb (incl. schoolvoorbeeld) Met deze leidraad observeert u de lesuitvoering van een collega docent. Deze observatie heeft een beschrijvend karakter. U geeft dus géén oordeel over de les maar u beschrijft wat u ziet. Deze beschrijving wordt gedaan aan de hand van de leerplanaspecten van het curriculaire spinnenweb.

Nul- en eindmeting

Deze enquête kan gebruikt worden om bij docenten en leerlingen het volgende te achterhalen:

  • Is helder wat de leerling (al) kan?
  • Worden op basis van deze voorkennis/beginsituatie heldere leerdoelen gesteld?
  • Is voor de leerling helder aan welke leerdoelen hij/zij werkt en waar zijn resultaat aan moet voldoen?
  • Wordt achteraf nagegaan of de leerdoelen zijn behaald?
  • Wat zijn vervolgens de consequenties van het wel of niet (voldoende) behalen van deze leerdoelen?

Overzicht van websites met lesmaterialen voor verschillende vakken

Dit overzicht kan u helpen bij het zoeken naar mogelijk relevante en bruikbare lesmaterialen en apps voor uw vak.

Rubrics voor algemene vaardigheden in de onderbouw

Instrumenten om het beheersingsniveau en/of leerdoelen vast te stellen voor de volgende algemene vaardigheden:

  • informatie verwerven, verwerken en verstrekken
  • probleem oplossen
  • mondeling communiceren
  • plannen en organiseren
  • samenwerken
  • presenteren
  • reflecteren

Spinnenwebspel

Het curriculaire spinnenwebspel kan gespeeld worden bij het ontwikkelen van een samen-hangend leerplan. Doel van het curriculaire spinnenwebspel is:

  • reflecteren op de huidige schoolsituatie
  • formuleren van gewenste uitgangspunten voor de betreffende onderwijsontwikkeling
  • komen tot een samenhangend leerplan voor de betreffende onderwijsontwikkeling
  • komen tot een samenhangend leerplan dat gedeeld wordt door alle betrokkenen.

Stappenplan intake

Dit stappenplan beschrijft kort hoe de invulling en het proces van de cursusintake kan verlopen.

Stroomdiagram kritisch consumentschap leermiddelen

Een stroomschema om te bepalen in hoeverre de gekozen leermiddelen voldoen aan de eisen die gesteld zijn.

Terugblik huiswerk: aanscherpen van de ontwerpopdracht

Aan de hand van vragen bespreekt u elkaars ontwerpopdracht om deze eventueel aan te scherpen.

Voorbeelduitwerkingen aardrijkskunde en natuurkunde

Deze voorbeelduitwerkingen laten aan de hand van de ontwerpcyclus (analyse, ontwerp, evaluatie) zien hoe op een beredeneerde wijze onderdelen uit leermiddelen worden gewijzigd.

Web der bevoegden, het ~ Een instrument om voor elk van de tien leerplanaspecten van het curriculaire spinnenweb na te gaan wie met betrekking tot de verschillende leerplanaspecten de beslisser(s), dan wel de betrokkenen zijn. Klik hier voor een toelichting op het instrument in ppt.